NIEUW LEVEN VOOR VERGETEN BLADMUZIEK

door Joyce Huibers (Gooi- en Eemlander, 16 december 2015)

In tachtig jaar tijd verzamelde de Muziekbibliotheek van de Omroep aan de Hilversumse Heuvellaan 400.000 partituren. Sinds de sluiting van de bibliotheek twee jaar geleden, liggen deze partituren vooral te verstoffen. Zonde vinden Jan Jaap Kassies en Eric van Balkum.

Tussen kerst en oud en nieuw worden daarom pareltjes uit de kelders van het huidige MCO getoond in Museum Hilversum. Bladmuziek die ons terugbrengt naar gewonnen Songfestivals en bekende tv- en radioprogramma’s van weleer.

„Dit is onze muzikale omroepgeschiedenis en muziek moet gespeeld worden”, vinden Kassies en Van Balkum, die beiden werkten bij de Muziekbibliotheek van de Omroep. Enkele jaren geleden zetten ze daarom met anderen de website Muziekschatten op, waarop zo’n vijfduizend [titels, red.] gedigitaliseerde bladmuziek uit de omroepbibliotheek te vinden is [zijn, red.].

In Museum Hilversum moeten de twee heren volgende week woekeren met de ruimte. Ze kunnen zo veel laten zien, maar er is maar zo weinig ruimte. Daarom hebben ze zich geconcentreerd op vijf thema’s. Songfestivalliedjes is daar één van. „Tot ongeveer 1980 werden deze liedjes uitgevoerd met live band. We hebben de handgeschreven partituren, de officiële uitgaven en vertonen ook de bijbehorende filmpjes. Natuurlijk komen de winnende songfestivalnummers zoals ’Dinge Dong’ voorbij, maar ook nummers die alleen de Nederlandse voorrondes haalden zoals ’Iwan (De messenwerper)’.”

Op de expositie zijn veel manuscripten te zien van de vele tunes en herkenningsmelodieën van radio- en tv-programma’s. Denk aan Julius Steffaro’s thema voor de tv-serie Floris, maar diverse omroepen hadden ook hun eigen ’strijdliederen’ waarmee ze hun leden aan zich bonden. „Ruim achthonderd muziekensembles werkten ooit voor de omroepen”, vertelt Van Balkum. „In de categorie lichte muziek hebben we duizenden stukken liggen. Geschreven door heel goede mensen, vaak maar één keer uitgevoerd en vervolgens opgeborgen en vergeten.”

Kassies toont een bladmuziekomslag van het nummer ’Hoe is de stand Mieke?’. „Je had het langlopende Avro-programma ’Hersengymnastiek’ waarin de presentator tijdens de quiz regelmatig riep: ’Wat is de stand, Mieke?’ Daar hebben ze uiteindelijk een liedje van gemaakt.”

Door de omroepen woonden er in Hilversum veel componisten en arrangeurs. Die worden in de expositie niet vergeten. Originele manuscripten van bijvoorbeeld Oscar van Hemel en Kees Andriessen zien we terug. Maar er is ook aandacht voor radiomuziek rond de Tweede Wereldoorlog met als hoogtepunt de oorspronkelijke versie van de klassieker ’Ketelbinkie’. Als laatste krijgen de bladmuziekuitgaven met omslagen van de Bussumse striptekenaar Carol Voges een eigen plekje.

Bladmuziekomslagen getekend door Carol Voges

Bladmuziekomslagen getekend door Carol Voges

De tentoonstelling, onder de naam ’Kwistig met Muziek’, is onderdeel van het nieuwe Festival de Lijst met muziekactiviteiten door heel Hilversum die aanhaken bij de uitzending van de Top 2000. Ook die bladmuziek ligt grotendeels in de bibliotheek opgeslagen. In het museum komt daarom een piano te staan met een selectie van hits uit de Top 2000 die bezoekers dan zelf kunnen spelen. De expositie wordt op zondag 27 december geopend met een lezing van voormalig dj, muziekjournalist en platenproducer Cees van Zijtveld. Met een reis door de geschiedenis van de muziek probeert hij antwoord te vinden op de vragen: Wat is popmuziek en welke invloeden zijn er door de jaren heen geweest?

Kwistig met Muziek’ van 26 tot en met 31 december.
Lezing Cees van Zijtveld op 27 december om 14.00 uur.
Aanmelden via info@museumhilversum.nl, toegang gratis.

Op donderdag 17 december interviewde Fred Lucassen Muziekschatten-beheerder Eric van Balkum over de tentoonstelling in zijn programma Puntjes op de i.
Luister terug

BLIJSPEL UIT HARRY BANNINKS BEGINPERIODE OPGEDIEPT

Dit artikel is in 2013 gepubliceerd op de website van de muziekbibliotheek van de Omroep

HILVERSUM – Niet voor het eerst dit jaar diepte speurder Maarten Eilander iets interessants op uit onze collectie.
Ditmaal betreft het de bladmuziek (uitvoeringsmateriaal) van 29 afleveringen van het ‘blijspel met muziek en zang’ Bonjour Caroline. Deze serie muzikale komedies werd vanaf 22 september 1957 uitgezonden op zondagavond door de KRO op Hilversum 2. Bab Westerveld schreef het scenario en de liedteksten, Harry Bannink componeerde en arrangeerde de liedjes.
Harry Bannink was het jaar ervoor uit Enschede naar Hilversum gekomen en dit is – op muziek voor de reeks cabaretprogramma’s Poppetjes op de ruit na – het vroegste werk dat hij voor de omroep deed. Zijn muzikale talent was ontdekt in een kleinkunstcursus van de KRO.
In het Instituut voor Beeld en Geluid vonden we alleen een opname van de eerste aflevering van Bonjour Caroline. De blijspelreeks met afleveringen van een klein halfuur, speelt zich af in reisbureau Vogelvrij. In de eerste aflevering zijn vijf liedjes te horen. Na toestemming van de KRO besloten we bladmuziek en uitzending bij elkaar te brengen op onze muziekschattenwebsite [ongedaan gemaakt op verzoek van de erven Bannink].
Een aantal van de acteurs was via Bonjour Caroline op weg naar een rijke carrière. Zo ontving Guus Hermus (Pregel) in 1963 de prestigieuze Louis d’Or en werd Lex Goudsmit (Krijn Fruitema) beroemd dankzij zijn rollen in de musical Anatevka en het kinderprogramma Sesamstraat. Enkele jongeren (als Christel Adelaar en Tineke Gomes) kwamen voort uit het jonge cabaretgezelschap Trant ’56. De eerste aflevering is getiteld Koffie.

De medewerkenden:
Christel Adelaar – Caroline
Guus Hermus – Pregel
Bep Dekker – Mevrouw Saseind?
Lex Goudsmit – Krijn Fruitema
Ria Kuyken – Seia?
Tineke Gomes – Sjakie
Hans Dijkstra – muzikant (accordeon)
Ko van der Zee – fluit
Bob van Venetië – klarinet
Ab van der Molen – altsax
Harry Bannink – piano
Piet Baan – gitaar
Hans van Rossum – bas
Tony Nüsser – drums
muziekregie en instudering: Pierre Wijnnobel
regie: Leo Nelissen

Beluister hier de volledige uitzending (met dank aan Beeld en Geluid en de KRO).

Bekijk PDF in een nieuw venster…


Bekijk en beluister de uitzending van De Gids.fm met singer-songwriter Anne Soldaat

LINKS
• Bekijk de zang- en gitaarpartijen en beluister de liedjes op muziekschatten.nl
Composities/arrangementen van Harry BANNINK in de MB-collectie
Composities van Harry BANNINK op muziekschatten.nl [op verzoek van de erven verwijderd]
Beluister het item dat Radio5Nostalgia uitzond over de Bannink-vondst

MUSEUM HILVERSUM OOK KWISTIG MET MUZIEK

In de laatste week van dit jaar ademt mediastad Hilversum MUZIEK.
Eerst en vooral natuurlijk vanwege de 15e editie van NPORadio2′s Top 2000, die van Eerste Kerstdag tot aan het nieuwjaarsvuurwerk gaat worden uitgezonden.
Onder de bezielende aansturing van Leon Zwaans (directeur van podium De Vorstin) worden rondom dit nationale evenement diverse muzikale activiteiten georganiseerd. Hij bracht Jan Jaap Kassies en mij in contact met Veronique Jansen van Museum Hilversum, waaruit een unieke tentoonstelling zal voortvloeien.
Wij stellen deze samen uit de omvangrijke omroepmuziekcollectie, die zo onder het stof vandaan wordt gehaald dat er sinds de sluiting van de Muziekbibliotheek van de Omroep (in augustus 2013) op is neergedaald.
Het is hoog tijd dat de inwoners en bezoekers van de mediastad – in navolging van plaatselijke politici en cultuurwethouder Jaeger – kennismaken met de kwijnende muzikale schatten uit de kelders van het Muziekcentrum van de Omroep.
De tentoonstelling ‘Kwistig met muziek’ in de Burgemeesterzaal concentreert zich rond vijf thema’s:

  • Heel de wereld, ‘n Beetje en andere Nederlandse songfestivalliedjes uit de roemrijke jaren van het Eurovisie- en het Nationale songfestival, toen de artiesten nog door orkesten werden begeleid
    esf_nbeetje_origineel_en_uitgave
  • manuscripten van tunes en herkenningsmelodieën van radio- en tv-programma’s
    Wie herinnert zich niet Julius Steffaro’s prachtige thema voor de televisieserie Floris?
  • Ketelbinkie en andere ‘radiomuziek’ van vóór, tijdens en vlak na WO II (bv. bevrijdingsliedjes en repertoire van radioensembles als The Ramblers en The Skymasters)
    ketelbinkie_origineel_en_uitgave
  • bladmuziek met fraaie omslagen van ‘onvergetelijke Bussumer’ Carol Voges, bekend als striptekenaar voor de Tom Poesstrips, Donald Duck en andere stripbladen
    bladmuziekomslagen_van_carol_voges
  • manuscripten van ‘Gooise’ klassieke composities van o.a. Hilversummers als Oscar van Hemel, Kees Andriessen en diens achterneef Jurriaan Andriessen

Aan de Kerkbrink wordt het rijke muzikale (omroep)verleden van Hilversum gecombineerd met hoorbare muziek. Zo kan het publiek via beeldschermen de originele uitvoeringen van de bladmuziek ervaren en staat in het museumcafé een piano waarop liefhebbers hun favoriete muziek kunnen komen spelen; bladmuziek van Top 2000-hits is beschikbaar (met natuurlijk Imagine, nummer 1 in deze editie) of neem een van deze pianoschatten of uw eigen repertoire mee. Wees welkom!

Eric van Balkum

Ter gelegenheid van de tentoonstelling zond RTi Hilversum op 27 december 2015 deze Kwistig met muziek-aflevering van Co Snels radioprogramma Studio Hilversum uit.